# Dizel Jeneratörler: Açık Tip ve Kabinli Model > Açık tip ile kabinli dizel jeneratör farkı, kVA kademeleri, Perkins–Cummins–Baudouin motor seçenekleri, prime/standby ayrımı ve yakıt tüketimi mantığı. | | | |---|---| | Kaynak | https://www.yilmazlarjenerator.com/dizel-jeneratorler | | Yayın | 2024-06-17 | | Yayımlayan | Yılmazlar Jeneratör A.Ş., Yenimahalle/Ankara | | İletişim | info@yilmazlarjenerator.com | --- Dizel jeneratör, dizel motorun ürettiği mekanik gücü [alternatör](/jenerator-alternator) üzerinden elektriğe çeviren bir jeneratör setidir. Şebeke kesildiğinde saniyeler içinde devreye giren yedek güç kaynağı olarak da, şebekenin hiç bulunmadığı sahalarda ana güç kaynağı olarak da kullanılır. Yılmazlar Jeneratör A.Ş. olarak Ankara Yenimahalle'deki tesisimizden 10 kVA'dan 2000 kVA'ya kadar dizel jeneratör satışı, montajı, devreye alması ve servisini yürütüyor; aynı güç bandında [jeneratör kiralama](/jenerator-kiralama) hizmeti de veriyoruz. ## Dizel jeneratör hangi parçalardan oluşur? Bir jeneratör setine bakıldığında dört ana grup görülür: - **Dizel motor:** Gücü üreten kısım. 50 Hz şebeke frekansı için 4 kutuplu alternatörle eşleşen setlerde motor sabit 1500 d/dk'da döner. Devri sabit tutan eleman, mekanik ya da elektronik devir [regülatörüdür](/jenerator-regulatoru) (governor). - **Alternatör:** Mekanik gücü elektriğe çevirir. Günümüzde neredeyse tamamı fırçasız (brushless) ve kendinden uyarmalıdır; çıkış gerilimini sabit tutan eleman AVR'dir (otomatik voltaj regülatörü). - **Şasi, [yakıt deposu](/jenerator-yakit-deposu) ve titreşim takozları:** Motor ile alternatörü aynı eksende tutan çelik şasi, altında günlük yakıt deposu ve motorun titreşimini yapıya iletmeyen kauçuk takozlar bulunur. - **Kontrol panosu, akü ve şarj sistemi:** Setin çalıştırılması, izlenmesi ve korunması bu panodan yapılır. Akü olmadan marş, şarj redresörü olmadan da uzun süre beklemede duran bir setin çalışması mümkün değildir. ## Açık tip mi, kabinli mi? En sık sorulan soru bu. İkisi de aynı motoru ve alternatörü taşıyabilir; fark, setin nereye kurulacağındadır. | Ölçüt | Açık tip (şasili) | Kabinli (kanopili) | |---|---|---| | Kurulum yeri | Havalandırması projelendirilmiş jeneratör odası | Açık alan, çatı, otopark, saha | | Gürültü | Motor sesi doğrudan yayılır; oda akustik yalıtımı şart | Kabin süngeri ve susturucu ile belirgin şekilde düşürülür | | Hava şartlarına dayanım | Yok, kapalı hacim gerekir | Boyalı/galvanizli sac kabin dış ortama uygundur | | Servis erişimi | Tüm noktalara doğrudan ulaşılır | Servis kapaklarından; kabin tasarımı önemlidir | | İlk yatırım | Daha düşük | Kabin bedeli eklenir | | Toplam maliyet | Oda, havalandırma menfezi, egzoz hattı ve yalıtım maliyeti eklenir | Oda yapılmadığı için çoğu projede toplamda daha ekonomiktir | | Tipik kullanım | Bina bodrumu, fabrika jeneratör odası, mevcut oda yenileme | Şantiye, baz istasyonu, çatı kurulumu, mobil kullanım | Kabinli setlerde üreticilerin verdiği ses seviyesi, genellikle setten 7 metre mesafede ölçülen dB(A) değeridir. Bu sınıfın örnekleri için [TMG Power'ın kabinli endüstriyel serisine](https://www.tmgpower.com.tr/dizel-jeneratorler) bakabilirsiniz. "Süper sessiz" olarak anılan kabinlerde daha kalın akustik yalıtım, labirent hava kanalı ve iki kademeli susturucu kullanılır; bu, hava akışını zorlaştırdığı için radyatör ve fan kapasitesinin buna göre seçilmesi gerekir. Kurulum ayrıntıları için [jeneratör montaj](/jenerator-montaj) sayfamıza bakabilirsiniz. ## kVA kademeleri: hangi tesise hangi güç? Jeneratörler kVA (görünür güç) ile satılır, cihazlar ise kW (aktif güç) çeker. Jeneratör setlerinde güç katsayısı standart olarak cos φ = 0,8 kabul edilir; yani **kW = kVA × 0,8**. Piyasada "100 kW jeneratör" diye aranan ürün çoğunlukla 125 kVA'lık settir. | Güç bandı | kW karşılığı (cos φ 0,8) | Tipik kullanım yerleri | |---|---|---| | [10–30 kVA](https://arkenjenerator.com.tr/katalog/dizel-jeneratorler/) | 8–24 kW | Villa, küçük iş yeri, baz istasyonu, sulama tesisi | | 33–100 kVA | 26–80 kW | Apartman ve site, market, okul, küçük atölye | | [110–250 kVA](https://kj.com.tr/tr/dizel-jenerator) | 88–200 kW | Otel, iş merkezi, soğuk hava deposu, orta ölçekli üretim | | 275–650 kVA | 220–520 kW | Fabrika, hastane, alışveriş merkezi, veri merkezi | | [700–2000 kVA](https://kj.com.tr/tr/twin-jenerator) | 560–1600 kW | Ağır sanayi, kampüs, çok setli senkron sistemler | Doğru kademeyi bulmak için yüklerin toplanması yeterli değildir: yedeklenecek panolar, eşzamanlılık oranı ve motorlu yüklerin kalkış akımı birlikte değerlendirilir. Kaba bir ön değer için [jeneratör hesaplama](/jenerator-hesaplama) aracımızı kullanabilir, kesin sonuç için [jeneratör güç ve yer tespiti](/jenerator-guc-ve-yer-tespiti) keşfimizi talep edebilirsiniz. Kademelerin model karşılıklarını görmek isterseniz [Arken'in genel ürün kataloğu](https://arkenjenerator.com.tr/genel-urun-katalogu/) ve [TMG Power katalogları](https://www.tmgpower.com.tr/kataloglar) indirilebilir durumda. ## Motor seçimi: Perkins, Cummins, Baudouin, Doosan, Volvo Penta Bir jeneratörün ömrünü ve işletme maliyetini en çok belirleyen bileşen motordur. Yaygın kullanılan motorlar şunlardır: - **[Perkins](https://kj.com.tr/tr/perkins-dizel-jenerator):** 1100, 2000 ve 4000 serileriyle çok geniş bir kVA aralığını kapsar; Türkiye'de [yedek parça](/jenerator-yedek-parca) ve servis ağı yaygındır. - **[Cummins](https://kj.com.tr/tr/cummins-dizel-jenerator):** Orta ve yüksek güçlerde tercih edilir; ticari araç ve iş makinesi kökenli motor ailesi sayesinde parça bulunabilirliği yüksektir. - **Baudouin:** Özellikle orta ve üst kVA kademelerinde, jeneratör uygulamasına göre optimize edilmiş motorlarla öne çıkar. - **Doosan:** Orta güçlerde ilk yatırım ile dayanım arasında dengeli bir seçenektir. - **[Volvo Penta](https://kj.com.tr/tr/volvo-dizel-jenerator):** TAD serisi motorlarla, düşük yakıt tüketimi ve kompakt yerleşim isteyen projelerde kullanılır. Motor tarafındaki asıl ayrım marka değil, **yakıt sisteminin tipidir.** Mekanik yakıt pompalı motorlar basittir, sahada teşhisi ve onarımı kolaydır. Elektronik kontrollü (ECU'lu, common rail) motorlar yakıtta daha verimli ve emisyonda avantajlıdır; buna karşılık arıza teşhisi için CAN hattı üzerinden okuma yapan bir servis gerektirir. Uzak şantiyede çalışacak bir sette bu fark, parça kadar önemlidir. Filtre, enjektör, devirdaim ve marş grubu için jeneratör yedek parça sayfamıza bakabilirsiniz. ## Alternatör ve kontrol kartı Alternatörde bakılacak başlıklar sınırlıdır ama belirleyicidir: sargı yalıtım sınıfı (jeneratör setlerinde standart olarak H sınıfı), koruma sınıfı (kapalı oda için IP21–IP23 yeterlidir), tek yataklı/çift yataklı gövde ve gerilim regülasyon hassasiyeti. AVR'li fırçasız bir alternatörde kararlı durumda gerilim regülasyonu tipik olarak ±%1 mertebesindedir. Doğrusal olmayan yükler bu tabloyu değiştirir. UPS, frekans konvertörü (sürücü), LED sürücüleri ve anahtarlamalı güç kaynakları akımı sinüs dışı çeker; bu yükler alternatörde ek ısınmaya ve gerilim bozulmasına yol açar. Bu tür yüklerin ağırlıkta olduğu tesislerde alternatörün bir kademe büyük seçilmesi yaygın bir mühendislik tercihidir. Setin beyni ise [kontrol kartıdır](/jenerator-kontrol-cihazlari). Datakom, DSE (Deep Sea), ComAp ve Smartgen kartları, otomatik çalıştırmadan senkron çalışmaya kadar farklı seviyelerde çözüm sunar. Ayrıntılar için jeneratör kontrol cihazları sayfamıza göz atın. ## Prime, standby ve sürekli güç farkı Aynı makine, kullanım profiline göre farklı güç değerleriyle etiketlenir. ISO 8528-1 bu sınıfları şöyle ayırır: | Sınıf | Kısaltma | Çalışma süresi | Yük profili | Aşırı yük | |---|---|---|---|---| | Yedek güç | ESP / Standby | Yılda sınırlı saat, yalnızca kesintide | Değişken; ortalama yük etiket değerinin %70'ini aşmaz | Yok | | Ana güç | PRP / Prime | Sınırsız saat | Değişken; ortalama yük %70'i aşmaz | 12 saatin 1 saatinde %10 | | Sürekli güç | COP | Sınırsız saat | Sabit yük | Yok | İki teklif karşılaştırılırken aynı sınıfın karşılaştırıldığından emin olunmalıdır. Bir setin standby değeri prime değerinden yüksek olduğu için, standby üzerinden verilen bir teklif ilk bakışta daha güçlü görünür. Şantiyede ya da şebekesiz sahada ana kaynak olarak çalışacak bir sette bakılması gereken değer prime gücüdür. ## Yakıt tüketimi nasıl hesaplanır? Yakıt tüketimi setin kVA'sına değil, o anda ürettiği enerjiye bağlıdır. Pratik yaklaşım şudur: özgül tüketim (litre/kWh) × üretilen güç (kW) = saatlik tüketim. Modern dizel setlerde özgül tüketim kabaca 0,20–0,30 litre/kWh aralığındadır; yük oranı düştükçe bu değer yükselir, çünkü motorun kendi kayıpları sabit kalır. Bu hesap iki kararı doğrudan etkiler: günlük yakıt deposunun hacmi ve yakıt ikmal sıklığı. Uzun kesinti riski olan tesislerde şasi altı depoya ek olarak harici yakıt tankı ve transfer sistemi kurulur. Düşük yükte uzun süre çalışmanın motora verdiği zarar ise [jeneratör bakım](/jenerator-bakim) programında ele alınması gereken ayrı bir konudur. ## Dizel jeneratör fiyatını ne belirler? Fiyat tek bir kaleme bağlı değildir. Bir teklifin toplamını belirleyen başlıca kalemler şunlardır: - **Motor ve alternatör markası ile menşei** — toplam bedelin en büyük kısmı burasıdır. - **kVA kademesi ve güç sınıfı** — prime mi standby mı etiketlendiği. - **Kabin tipi ve hedeflenen ses seviyesi** — süper sessiz kabin, standart kabine göre daha yüksek maliyetlidir. - **Kontrol kartı seviyesi** — manuel pano, otomatik pano ya da senkron pano. - **Transfer panosu (ATS) amper değeri** ve kablolama. - **Yakıt deposu kapasitesi**, harici tank ve transfer pompası. - **Opsiyonlar:** blok ısıtıcı, akü şarj redresörü, ısıtıcılı kabin, uzaktan izleme modülü. - **Garanti süresi ve servis kapsamı** — ilk yıl bakım dâhil mi, müdahale bölgesi neresi. - **Sıfır mı ikinci el mi** — motor saati ve geçmiş bakım kaydı doğrulanabilen setler için [2. el jeneratör alım satım](/2-el-jenerator-alim-satim) sayfamıza bakabilirsiniz. İhtiyaç birkaç hafta ya da birkaç aylıksa satın almak yerine kiralama çoğu zaman daha doğru karardır; bakım, arıza ve park maliyeti kiralayanda kalır. Tesisiniz için hangi güçte ve hangi tipte bir sete ihtiyaç duyduğunuzdan emin değilseniz, yükleri yerinde görüp güç tespiti yapıyoruz. **0 (312) 385 80 09** numaralı hattımızdan bize ulaşabilirsiniz. ## Sık sorulan sorular ### Tesisim için kaç kVA dizel jeneratör gerekir? Hesap, bağlanacak yüklerin toplam gücüyle değil, o yüklerin kalkış davranışıyla yapılır. Asansör, kompresör, soğutma grubu, su pompası gibi motorlu yükler kalkışta nominal akımın 3–7 katını çeker. Bu yüzden önce yedeklenecek panolar belirlenir, ardından eşzamanlılık ve kalkış sırası dikkate alınarak güç seçilir. Uygulamada seçilen güç, süreklilik gereken yükün üzerine yaklaşık %20–25 yedek pay bırakacak şekilde belirlenir. ### Açık tip jeneratör dışarıda çalıştırılabilir mi? Hayır. Açık tip (şasili) setlerde motor, alternatör ve pano doğrudan hava şartlarına açıktır; yağmur, kar ve toz kısa sürede alternatör sargısına ve panoya zarar verir. Açık tip set, havalandırması ve egzoz çıkışı projelendirilmiş bir jeneratör odasına kurulur. Dış ortam için kabinli (kanopili) model tercih edilir. ### Dizel jeneratör saatte ne kadar yakıt harcar? Tüketim jeneratörün kVA değerine değil, o anda ürettiği kWh'a bağlıdır. Modern dizel setlerde özgül tüketim kabaca 0,20–0,30 litre/kWh bandındadır. Örneğin 80 kW verebilen bir set %75 yükte yaklaşık 60 kW üretir; 0,25 litre/kWh ile saatte yaklaşık 15 litre yakıt harcar. Yük oranı düştükçe kWh başına tüketim artar. ### Prime güç ile standby güç arasındaki fark nedir? Standby (yedek güç), yalnızca şebeke kesintilerinde, yılda sınırlı sayıda saat çalışacak setler için verilen etiket değeridir ve aşırı yük kapasitesi yoktur. Prime (ana güç) ise değişken yükte sınırsız saat çalışmaya uygundur ve ISO 8528-1'e göre 12 saatin bir saatinde %10 aşırı yüke izin verir. Aynı makinenin standby değeri prime değerinden yüksektir; etiketteki hangi değere bakıldığı karşılaştırmada belirleyicidir. ### Jeneratörü yük altında test etmek şart mı? Evet. Yüksüz ya da çok düşük yükte yapılan test, motorun çalışma sıcaklığına ulaşmasını sağlamaz. Uzun süre %30'un altında çalışan dizel motorlarda yanmamış yakıt ve kurum egzoz hattında birikir (wet stacking); enjektör ve türbin performansı düşer. Periyodik testin yük bankası ya da gerçek yükle, motor çalışma sıcaklığına ulaşacak sürede yapılması gerekir. --- Bu içerik Yılmazlar Jeneratör A.Ş. tarafından yayımlanmıştır. Alıntılarken kaynak olarak https://www.yilmazlarjenerator.com/dizel-jeneratorler adresini gösterin.