Jeneratör ihtiyacı doğduğunda ilk refleks çoğu zaman satın almaktır. Oysa jeneratör, kullanım profili çok farklı olabilen bir makinedir: bir şantiyede günde on saat çalışır, bir binada yılda on saat. Bu iki senaryoda doğru cevap aynı olamaz.
Kiralama ile satın alma arasındaki seçim, aslında iki soruya iner: makine kaç saat çalışacak ve arıza riski kimde olacak.
Önce Süreyi Netleştirin
Karar ağacının en üstünde tek bir ayrım vardır.
Süresi belli ve sonlu ihtiyaç — şantiye, tadilat, fuar, etkinlik, trafo bakımı, planlı duruş, mevsimlik tesis, kalıcı jeneratör gelene kadar köprüleme. Burada makine işi bittiğinde boşta kalır.
Süresiz ve kalıcı ihtiyaç — bina yedek beslemesi, hastane, veri merkezi, soğuk hava deposu, fabrika. Burada makine tesisin ömrü boyunca orada durur.
Birinci grupta kiralama, ikinci grupta satın alma başlangıç varsayımıdır. Aradaki gri bölge, sürenin uzun ama yine de sonlu olduğu durumlardır: iki yıllık bir inşaat projesi, üç yıllık bir saha çalışması.
Sahiplik Gerçekte Neyi Kapsar
Satın alma kararı verirken çoğu zaman yalnızca makinenin bedeli düşünülür. Oysa sahip olmanın devam eden kalemleri vardır:
| Kalem | Ne zaman ortaya çıkar | Kiralamada kimde |
|---|---|---|
| Periyodik bakım (yağ, filtreler, soğutma sıvısı, akü) | Motor saati veya takvime göre düzenli | Kiraya veren |
| Arıza onarımı ve yedek parça | Beklenmedik, planlanamaz | Kiraya veren (kullanıcı hatası hariç) |
| Test çalıştırma ve yük testi | Düzenli; yedek setlerde şart | Kiraya veren |
| Sigorta | Yıllık | Sözleşmeye göre değişir |
| Depolama / yerleşim alanı | Sürekli | Kiraya veren |
| Yakıt bayatlaması ve tazeleme | Az çalışan setlerde | Kiraya veren |
| Değer kaybı | Sürekli; motor saati arttıkça hızlanır | Kiraya veren |
| Finansman maliyeti | Peşin ödeme yapılan sermayenin alternatif getirisi | Yok |
| Kademe yanlış seçilirse | Makine ya yetmez ya boşa çalışır | Sözleşmeyle değiştirilebilir |
Bu liste, satın almanın kötü bir karar olduğunu göstermez. Gösterdiği şey, karşılaştırmanın makine bedeliyle kira bedeli arasında değil, toplam sahip olma maliyetiyle toplam kira bedeli arasında yapılması gerektiğidir.
Kendi Eşiğinizi Nasıl Hesaplarsınız
Herkese uyan bir “şu kadar ay” cevabı yoktur çünkü eşik; kVA kademesine, kullanım yoğunluğuna, sahanın erişilebilirliğine ve dönemin piyasa şartlarına göre değişir. Ama yöntem sabittir:
- Kullanım süresini yazın. Kaç ay, ayda kaç gün, günde kaç saat?
- Kiralama tarafını toplayın. Süre kademesine göre kira, nakliye (gidiş-dönüş), kurulum ve demontaj, kablo ve pano, varsa operatör.
- Satın alma tarafını toplayın. Makine bedeli, nakliye ve montaj, jeneratör odası veya kaide, kablolama ve transfer panosu, yakıt deposu ve havuzlama, projelendirme.
- Devam eden maliyetleri aynı süre için ekleyin. Bakım, sigorta, test, yakıt bayatlaması, depolama.
- Süre sonunda ne kalacağını yazın. Satın almada elinizde ikinci el değeri olan bir makine kalır; kiralamada hiçbir şey kalmaz ama hiçbir yükümlülük de kalmaz.
- İki toplamı karşılaştırın.
Bu hesaba bir de bir üst kademeye çıkma ihtimalini ekleyin. Satın aldığınız makine gereğinden küçük çıkarsa çözümü pahalıdır; gereğinden büyük çıkarsa sürekli düşük yükte çalışır. Dizel bir jeneratörün uzun süre yükünün yüzde 30’unun altında çalışması silindirlerde yakıt birikmesine ve ıslak egzoza yol açar. Kademe belirsizliği varsa kiralama bu riski üstlenir.
Güç seçimini tahmine bırakmamak için jeneratör güç ve yer tespiti keşfiyle yük listesi çıkarılmasını öneriyoruz.
Kiralamayı Ne Belirler
Kira bedeli tek bir kalemden oluşmaz. Fiyatı oluşturan başlıklar şunlardır:
Makineye ait olanlar: kVA kademesi, kabinli mi açık tip mi, ses sınıfı, mobil (römorklu) mu sabit mi, otomatik transfer panosu dahil mi, senkronizasyon özelliği var mı, ek yakıt tankı isteniyor mu, setin yaşı ve markası.
Lojistik: nakliye mesafesi, yükleme-indirme için vinç veya forklift gereksinimi, sahaya erişim zorluğu (dar sokak, bodrum, çatı), kurulum ve demontaj işçiliği.
Elektriksel bağlantı: kablo uzunluğu ve kesiti, pano ve şalter, topraklama, mevcut panoya bağlantı işçiliği, faz sırası kontrolü, transfer panosu devreye alma.
İşletme: yakıtın kime ait olduğu, ikmal sıklığı, operatör talebi, günlük çalışma saati.
Ticari: kiralama süresi, sezon ve talep yoğunluğu, yedek set bulundurma talebi, sigorta ve teminat, ödeme vadesi.
Süre uzadıkça birim maliyet düşer. Sektörde standart kademeler günlük, haftalık, aylık ve yıllık (proje süresi) şeklindedir. Nakliye, kurulum ve devreye alma maliyeti sabit olduğu için bu sabit kalem güne bölündükçe günlük eşdeğer bedel azalır. Jeneratör kiralama fiyatları sayfasında kalemlerin ayrıntısını bulabilirsiniz.
Karar Tablosu
| Durum | Kiralama | Satın alma |
|---|---|---|
| Süre belli ve sonlu (şantiye, tadilat, etkinlik) | ✓ | |
| Süresiz, kalıcı yedekleme ihtiyacı | ✓ | |
| Güç ihtiyacı henüz net değil | ✓ | |
| Yılda birkaç yüz saatten fazla çalışacak | ✓ | |
| Yılda birkaç saat çalışacak, ihtiyaç tek seferlik | ✓ | |
| Mevzuat zorunluluğu var, set kalıcı olmalı | ✓ | |
| Sermaye başka yatırıma ayrılacak | ✓ | |
| Bakım ve arıza riskini üstlenmek istemiyorsunuz | ✓ | |
| Makineyi kendi bakım ekibiniz yönetebilir | ✓ | |
| Sahada jeneratör odası ve altyapı zaten var | ✓ | |
| Geçici olarak kademe yükseltmek gerekiyor | ✓ | |
| Mevcut setin bakım duruşunda köprüleme lazım | ✓ | |
| Birkaç sahada dönüşümlü kullanılacak | ✓ | |
| İhtiyaç mevsimlik (sezonluk tesis, tarım) | ✓ | |
| İkinci el pazarda uygun set bulunuyor ve ihtiyaç kalıcı | ✓ |
Tablodaki satırların çoğu tek başına belirleyici değildir; birlikte okunur. İki sütunda da işaret alıyorsanız gri bölgedesiniz demektir ve hesabı sayısallaştırmanız gerekir.
Gri Bölge: Uzun Ama Sonlu Projeler
İki–üç yıllık projelerde iki seçenek de savunulabilir. Burada üç ek soru ayırt edicidir:
Proje sonunda makineyi ne yapacaksınız? Başka bir sahada kullanacaksanız satın alma mantıklıdır. Satacaksanız, ikinci el değerini ve satış süresini hesaba katın. 2. el jeneratör alım satım tarafındaki işleyişi bu sayfada anlattık.
Sahada teknik ekibiniz var mı? Kendi bakım ekibi olan bir şantiye veya fabrika, makinenin günlük kontrollerini yapabilir. Ekip yoksa bakım yükü dışarıdan alınır ve bu da bir maliyettir.
Kesintinin maliyeti ne? Makine durduğunda ne kaybediyorsunuz? Kayıp büyükse, kiralamanın ikame set garantisi somut bir değerdir.
Satın Alacaksanız Atlanmaması Gerekenler
Satın alma kararı verdiyseniz, makinenin bedeliyle iş bitmez. Şu kalemler projeye dahildir:
- Jeneratör odası. Yangın Yönetmeliği odanın duvar, taban ve tavanının en az 120 dakika yangına dayanmasını ister; oda üstünde ıslak hacim düzenlenemez ve odadan su, gaz ve yanıcı sıvı tesisatı geçirilemez.
- Havalandırma. Hava girişi ile egzoz çıkışı arasında en az 5 metre mesafe şartı vardır. Kesit hesabı üretici uygulama kılavuzuna göre yapılır.
- Yakıt deposu. Tank kapasitesinin en az üçte birini alacak havuzlama zorunludur ve depolanabilecek miktar mahalline göre kademelidir.
- Transfer panosu ve kablolama. 1000 kVA ve üstünde kablo yerine bara kullanmak standart uygulamadır.
- Bakım programı. Az çalışan yedek setlerde düzenli test çalıştırma, aküden yakıta kadar her şeyin hazır kalmasını sağlar. Bunun çerçevesi için jeneratör bakım sözleşmesi yazısına bakın.
Bu kalemler oda ve altyapı tarafında ciddi bir iş yükü demektir; jeneratör odası nasıl olmalı yazısında ayrıntılandırdık.
İki Seçeneği de Aynı Masada Konuşalım
Yılmazlar Jeneratör A.Ş. olarak hem 10–2000 kVA arası kiralama hem satış ve 2. el alım satım yapıyoruz. Bu yüzden karşılaştırmayı taraf tutmadan yapabiliyoruz: aynı yük listesi üzerinden hem kiralama hem satın alma senaryosunu çıkarıp yan yana koyuyoruz.
0 (312) 385 80 09 numarasından arayın; kullanım sürenizi ve yük listenizi konuşalım, iki seçeneğin de kalemlerini yazılı olarak paylaşalım.
Sık sorulan sorular
Kaç ay kullanacaksam satın almak mantıklı olur?
Tek bir ay sayısı vermek yanıltıcı olur, çünkü eşik kVA kademesine, kullanım yoğunluğuna ve o dönemdeki kira şartlarına göre değişir. Doğru yöntem kendi eşiğinizi hesaplamaktır: planlanan kullanım süresi boyunca ödeyeceğiniz toplam kira ile, aynı süredeki sahip olma maliyetini (bakım, sigorta, yakıt, depolama, değer kaybı, finansman) karşılaştırın. İhtiyacın süresiz ve kalıcı olduğu durumlarda satın alma neredeyse her zaman öne geçer.
Kiralık jeneratörün bakımı kime ait?
Yaygın uygulamada kira süresince periyodik bakım ve teknik servis kiraya veren firmaya aittir. Kullanıcı hatası dışındaki arızalar da kiraya verenin sorumluluğundadır; arıza yerinde giderilemezse muadil güçte bir set ikame olarak verilir. Sahip olduğunuz bir makinede ise bu yükümlülüğün tamamı sizdedir ve ayrı bir bakım sözleşmesiyle yönetilir.
Kiralamada yakıt kime ait?
Standart uygulamada jeneratör depo dolu teslim edilir ve iş bitiminde dolu teslim alınır; yani tüketilen yakıt kiralayana aittir. Uzun süreli şantiye kiralamalarında yakıt takibi ve ikmali ek hizmet olarak paket içine alınabilir. Bu durumda tüketim, sayaç ve motor saati kayıtları üzerinden faturalanır.
Satın alırken sıfır mı ikinci el mi?
İkisi de mantıklı olabilir. İkinci el makinede belirleyici olan motor saati, bakım geçmişi, yedek parça bulunabilirliği ve alternatör sargı durumudur. Bu dört başlık belgelenebiliyorsa ikinci el bir set yıllarca sorunsuz çalışır. Belgelenemiyorsa risk hızla büyür. Kritik yedekleme uygulamalarında sıfır set ve garanti tercih edilir.
Kiralamanın satın almaya göre gizli avantajı nedir?
Riskin karşı tarafta olması. Makine arızalanırsa, kademe yanlış seçilmişse veya ihtiyaç değişirse kiralama bunları sözleşmeyle çözer; satın almada bunların hepsi size kalır. Ayrıca kiralama, ihtiyacınızın gerçekte ne kadar olduğunu görmenizi sağlar; birkaç aylık kiralama sonrası satın alınacak kademe çoğu zaman baştaki tahminden farklı çıkar.
Muhasebe açısından ikisi nasıl ayrışır?
Genel çerçevede kira bedelleri dönem gideri olarak işlenirken, satın alınan jeneratör duran varlık olarak aktifleştirilir ve amortismana tabi tutulur. Kiralamanın türüne göre farklı muhasebe uygulamaları gündeme gelebilir. Bu başlık mevzuat ve şirket yapısına bağlı olduğundan kararı mali müşavirinizle birlikte değerlendirmenizi öneririz; bu yazı teknik ve işletme tarafını ele alır.
İlginizi çekebilir
Ankara Jeneratör Kiralama — Günlük, Haftalık, Aylık
Ankara ve ilçelerinde günlük, haftalık ve aylık jeneratör kiralama. 10-2000 kVA arası mobil ve sessiz kabinli setler, nakliye ve devreye alma dahil teslim edilir.
Devamını okuyun
2. El Jeneratör Alım Satım — Ankara Ekspertizli
İkinci el jeneratör alırken kontrol edilmesi gereken 12 nokta, ekspertiz süreci ve elindeki jeneratörü satmak isteyenler için yerinde değerleme.
Devamını okuyun
Jeneratör Kiralama Fiyatları Nasıl Belirlenir — Ankara
Jeneratör kiralamada tek bir liste fiyatı yoktur. Bedeli oluşturan beş kalem grubunu, süre kademelerini ve teklif alırken sorulması gereken soruları açıklıyoruz.
Devamını okuyun