Elektrik
kesintileri yaşandığında jeneratörü devreye almak, sadece cihazı çalıştırmakla
bitmez. Jeneratörün ürettiği enerjiyi binanın mevcut elektrik tesisatına
(şebekeye) güvenli bir şekilde aktarmak, teknik bilgi ve dikkat gerektiren bir
işlemdir. Yanlış yapılan bir bağlantı hem jeneratörünüze zarar verebilir hem de
elektrik hattında çalışan teknisyenlerin hayatını tehlikeye atabilir.
Bu yazıda, jeneratör
şebeke bağlantısı yöntemlerini, güvenlik kurallarını ve dikkat edilmesi
gereken teknik detayları inceleyeceğiz.
En Güvenli Yöntem: Transfer Panosu ve Enversör Şalter
Jeneratörü
şebekeye bağlamanın en profesyonel ve yasal yolu bir transfer panosu
kullanmaktır. Transfer panosu, şebeke elektriği ile jeneratör elektriğinin
birbirine karışmasını engelleyen bir güvenlik mekanizmasıdır.
- Manuel Transfer Şalteri
(Enversör Şalter): Kullanıcının elle müdahale ettiği sistemdir.
Elektrik kesildiğinde şalter "Şebeke" konumundan
"Jeneratör" konumuna getirilir. Bu sayede bina tesisatı
şebekeden tamamen ayrılır ve sadece jeneratörden beslenir.
- Otomatik Transfer Panosu (ATS): Elektrik
kesintisini algılayan elektronik bir sistemdir. Kesinti anında jeneratörü otomatik
çalıştırır ve şebeke ayrımını yaparak enerjiyi binaya verir. Elektrik
geldiğinde ise jeneratörü durdurup tekrar şebekeye döner.
Geri Besleme (Backfeeding) Tehlikesi Nedir?
Bir jeneratörü,
bir uzatma kablosunun iki ucu erkek olacak şekilde modifiye ederek binadaki
herhangi bir prize takmak (Backfeeding), yapılabilecek en tehlikeli hatadır.
- Hattaki Teknisyenler İçin Risk:
Jeneratörden prize verdiğiniz elektrik, binanızın ana girişinden
dışarıdaki elektrik tellerine kadar geri gider. Arızayı tamir etmeye
çalışan elektrik teknisyenleri, hattın enerjisiz olduğunu düşünürken sizin
jeneratörünüzden gelen akıma kapılabilir.
- Cihaz Hasarı:
Elektrikler aniden geldiğinde, şebeke elektriği ile jeneratör elektriği
çarpışır. Bu durum jeneratörün yanmasına ve evdeki tüm elektronik
cihazların zarar görmesine neden olur.
- Yangın Riski: Priz ve
bina kabloları, jeneratörün tüm yükünü tek bir noktadan taşımak üzere
tasarlanmamıştır. Bu durum kablo erimesine ve yangına yol açabilir.
Jeneratör Bağlantısında Kablo ve Kesit Seçimi
Jeneratör ile
bina girişi (pano) arasındaki mesafe ve jeneratörün gücü, kullanılacak kablonun
kalınlığını belirler.
- Güç Hesabı:
Jeneratörünüzün ürettiği Amper değerine uygun kablo seçilmelidir. Örneğin,
10 kVA'lık bir jeneratör için çok ince kablo kullanmak, voltaj düşümüne ve
kablonun ısınmasına neden olur.
- Mesafe: Mesafe
uzadıkça voltaj kaybını önlemek için kablo kesiti artırılmalıdır.
Genellikle jeneratör bağlantılarında yanmaya dayanıklı ve dış ortam
şartlarına uygun (TTR veya NYY) kablolar tercih edilir.
Topraklama Hattının Önemi
Jeneratörler,
güvenli çalışma için mutlaka kendi bağımsız topraklama hattına sahip olmalıdır.
Cihazın şasindeki bir elektrik kaçağı, topraklama olmadığı takdirde jeneratöre
dokunan kişiyi çarpabilir.
- Jeneratörün üzerindeki
topraklama vidası, uygun bir bakır çubuk (elektrot) yardımıyla toprağa
bağlanmalıdır.
- Bina topraklaması ile jeneratör
topraklamasının sağlıklı bir şekilde birleştiğinden emin olunmalıdır.
Bağlantı Esnasında İzlenmesi Gereken Adımlar
Eğer manuel bir
sistem kullanıyorsanız, şu sırayı takip etmelisiniz:
- Ana Şalteri Kapatın: Şebekeden
gelen ana sigortayı kapatarak binayı dış hattan ayırın.
- Yükleri Azaltın: Binadaki
yüksek akım çeken (klima, fırın, şofben) cihazları kapatın.
- Jeneratörü Çalıştırın:
Jeneratörü başlatın ve motorun ısınması için 1-2 dakika bekleyin.
- Transfer Şalterini Çevirin: Enversör
şalteri "Jeneratör" konumuna getirin.
- Yükleri Sırayla Açın:
İhtiyacınız olan cihazları sırayla devreye alın.
Jeneratörün
şebekeye bağlantısı, sadece "fiş takma" işlemi değil, ciddi bir
mühendislik adımıdır. Yanlış bağlantılar hem yasal sorumluluk doğurur hem de
can güvenliğini tehdit eder. Bu nedenle, binanıza bir transfer panosu kurulumu
yaptırmak için mutlaka servisimiz Yılmazlar jeneratörden destek
almalısınız. tel: +90 [312] 385 80 09
