Etimesgut, Ankara’nın batı koridorunda üç ayrı dokuyu aynı anda barındıran bir ilçedir. Eryaman, Elvankent ve Bağlıca hattında çok bloklu konut siteleri; Anadolu Bulvarı ve çevresinde küçük sanayi, servis ve depolama alanları; ilçenin ortasında ise havaalanı ve çevresindeki tesisler yer alır. Başkentray banliyö hattı ve yüksek hızlı tren durağı, ilçeyi şehrin geri kalanına bağlayan omurgayı oluşturur.
Bu üç doku, jeneratör tarafında birbirinden oldukça farklı problemler üretir. Aşağıda ayrı ayrı ele alıyoruz.
Konut Siteleri: Kademeyi Yangın Projesi Belirler
Eryaman, Elvankent ve Bağlıca’daki yeni konut siteleri, Ankara’nın eski apartman stoğundan iki noktada ayrılır: bloklar yüksektir ve kapalı otoparkları vardır. Bu iki özellik, jeneratör kademesini doğrudan büyüten bir yük listesi doğurur.
Yangın mevzuatındaki tanımlara göre bina yüksekliği 21,50 m’den veya 7 kattan fazla, yapı yüksekliği 30,50 m’den veya 10 kattan fazla olan binalar yüksek bina sayılır. Yapı yüksekliği 51,50 m’yi aşan yapılarda ise en az bir asansörün acil durum asansörü olarak düzenlenmesi ve enerji kesilmesi hâlinde otomatik devreye girecek, 60 dakika çalışır durumda kalmasını sağlayacak bir acil durum jeneratörüne bağlı olması şarttır. Jeneratörün adının mevzuatta açıkça geçtiği yer burasıdır.
Bir sitede jeneratörden beslenmesi gündeme gelen kalemler:
| Yük kalemi | Neden listeye girer | Kademeye etkisi |
|---|---|---|
| Asansörler | Acil durum asansörü mevzuat gereği; diğerleri kullanım kolaylığı | Yüksek; kalkış akımı belirleyicidir |
| Kaçış merdiveni basınçlandırma fanı | Mevzuat jeneratörden beslenmesini ister | Yüksek; fan motoru büyük olabilir |
| Kapalı otopark duman tahliye / jet fanları | Duman tahliye fanları jeneratörden beslenir | Yüksek; fan sayısına bağlı |
| Yangın pompası | Sprinkler veya yangın dolabı sistemi varsa | Çok yüksek; doğrudan yol verilirse kademeyi tek başına büyütür |
| Hidrofor | Su basıncının kesilmemesi için | Orta |
| Ortak alan ve kaçış yolu aydınlatması | Acil durum aydınlatması en az 60 dakika; kullanıcı yükü 200’den fazlaysa en az 120 dakika | Düşük, LED ise daha da düşük |
| Güvenlik, kamera, bariyer, interkom | İşletme sürekliliği | Düşük |
| Daire içi besleme | Yönetimin tercihi | Çok yüksek; kademeyi katlar |
Bu tablodaki ilk beş kalem toplandığında, orta ölçekli bir sitede genellikle 100-250 kVA aralığı çıkar. Asıl büyük karar ise sonda: daire içleri beslenecek mi? Beslenecekse kabaca her daire için 3 kVA’nın biraz üzerinde bir pay gerekir; yani 60 daireli bir site için tam besleme yaklaşık 200 kVA’ya ulaşır.
Blok yüklenmeye de dikkat edilmelidir. Şebeke kesildiğinde bütün asansörler, fanlar ve hidrofor aynı anda demeraj akımıyla devreye girerse jeneratör tek adımda çok ağır bir yük alır. Yükleri zaman gecikmeli devreye almak, daha küçük bir setle aynı işi yapmayı mümkün kılar. Apartman ve site tarafının ayrıntısı apartman jeneratörü yazısında.
Sanayi Siteleri ve Depolama Alanları
Etimesgut’un ticari dokusunda küçük sanayi siteleri, oto servisleri, mobilya ve mermer atölyeleri, depo ve showroom karışımı bir yapı vardır. Buradaki ihtiyaç Eryaman’daki siteden bambaşkadır: yük sürekli değil, darbelidir ve genellikle tek bir makine belirleyicidir.
| İşletme tipi | Belirleyici yük | Tipik kademe |
|---|---|---|
| Oto servis, oto elektrik | Kompresör, lift, kaynak makinesi | 10 - 30 kVA |
| Mobilya ve ahşap atölyesi | Tezgah motorları, aspiratör | 20 - 60 kVA |
| Mermer, taş işleme | Kesim makinesi, su pompası | 30 - 100 kVA |
| Boya ve kaplama | Fırın, aspiratör, kompresör | 50 - 150 kVA |
| Depo ve dağıtım | Aydınlatma, forklift şarjı, kapılar | 30 - 100 kVA |
| Showroom ve ticari birim | Aydınlatma, klima, kasa/ağ sistemleri | 20 - 80 kVA |
Bu ölçekte en sık yapılan hata, etiket güçlerini toplamaktır. Doğrudan yol verilen bir motor, anma akımının 6-7 katını çeker. Pratik kural, doğrudan yol verilen tezgah ve kompresör motorlarında motor gücü (HP) × 4 kadar kVA hesaplamaktır. 10 HP’lik bir kompresör, kendi başına 40 kVA’lık bir kalkış talebi yaratır.
Ayrıca kalkış anında jeneratör geriliminin nominal değerin en az %65’inde kalması gerekir; aksi halde motor kalkış torkuna ulaşamaz. Bu yüzden atölye jeneratörleri, sürekli yüke göre değil en büyük motorun kalkış davranışına göre seçilir.
Havaalanı Çevresindeki Tesisler
İlçenin ortasındaki havaalanı ve çevresindeki bakım, eğitim ve destek tesisleri, Etimesgut’a özgü bir kullanım grubudur. Bu tesislerde jeneratör açısından öne çıkan noktalar:
- Yüksek tavanlı hangar aydınlatması sürekli ve büyük bir yüktür; kesintide çalışmanın durmaması için acil yük listesine girer.
- Yer destek ve test ekipmanları anlık olarak yüksek güç çeker; bu yükler eşzamanlı çalışmayacaksa listeye eşzamanlılık katsayısıyla yazılır.
- Ölçüm ve kalibrasyon alanlarında sıcaklık kararlılığı gerekir; iklimlendirmenin kesilmemesi ölçüm geçerliliğini korur.
- Baca ve yapı yüksekliği kısıtları. Egzoz bacasının yükseltilmesi gerekiyorsa havaalanı çevresindeki yükseklik kısıtlarının ilgili idareye sorulması gerekir. Bu, proje aşamasında atlanan ve sonradan maliyet doğuran bir adımdır.
- Gürültü ve titreşim. Hassas ölçüm yapılan ortamların yakınındaki jeneratör, kabin seçimi kadar titreşim yalıtımıyla da ele alınır: titreşim takozu, esnek egzoz kompansatörü ve radyatör-davlumbaz arasında kanvas bağlantı.
Montajda Etimesgut’ta En Sık Düzelttiğimiz Kalemler
Yeni yapılaşmanın hızlı olduğu bölgelerde jeneratör odası çoğu zaman projenin sonunda düşünülür. Sahada en sık karşılaştıklarımız:
- Havalandırma menfezinin küçük kalması. Menfez kesiti, radyatör alanından küçük olmamalıdır; ayrıca panjurun geometrik alanı değil efektif serbest alanı hesaba katılır. Dar kanatçıklı trafo panjuru kullanılması, geri basınç oluşturup makineyi hararet yaptırır.
- Hava girişi ile egzoz çıkışının birbirine yakın olması. Mevzuat, jeneratör odası hava girişi ile egzoz çıkışı arasında en az 5 m mesafe ister.
- Giriş ve atışın aynı duvara konması. Hava, alternatör ucundan girip radyatör ucundan çıkmalıdır; giriş alçakta, atış yüksekte olur.
- Jeneratör odasının üstünde ıslak hacim bulunması. Mevzuat bunu yasaklar; oda üstündeki mutfak veya banyo, proje onayında sorun çıkarır.
- Yakıt tesisatında galvaniz boru kullanılması. Galvaniz ve çinko alaşımlı borular yakıtla tepkimeye girip filtreyi tıkayan tortu oluşturur; siyah çelik boru kullanılır.
- Titreşim takozu olmadan montaj. Konut bloğuna bitişik odalarda titreşim, sesten daha fazla şikâyet üretir.
Bu kalemlerin tamamı jeneratör montaj kapsamındadır; oda gereklilikleri jeneratör odası nasıl olmalı yazısında ayrıntılı anlatılıyor.
Etimesgut’ta Verdiğimiz Hizmetler
Tesisimiz komşu ilçe Yenimahalle’de, Serhat Mahallesi’ndedir; Etimesgut’a müdahale süremiz kısadır.
- Satış: 10-2000 kVA arası yeni dizel gruplar.
- Kiralama: inşaat şantiyesi, tadilat, trafo bakımı ve etkinlik için günlük, haftalık, aylık set. Şantiye tarafı için şantiye jeneratör kiralama.
- Güç ve yer tespiti: yük listesi, kademe belirleme, oda ve menfez yerleşimi.
- Montaj, devreye alma ve transfer panosu.
- Periyodik bakım ve arıza servisi: site yönetimleri için yazılı kapsamlı bakım sözleşmesi.
- Yedek parça.
Site yönetimiyseniz yangın projenizdeki acil yük listesini, işletmeyseniz en büyük motorunuzun gücünü ve yol verme şeklini söyleyin; kademeyi birlikte netleştirelim. 0 (312) 385 80 09 · 0 (532) 311 70 91
Sık sorulan sorular
Eryaman'daki çok bloklu bir site için kaç kVA gerekir?
Sitelerde kademeyi daire sayısı değil, jeneratörden beslenecek ortak yük listesi belirler. Asansörler, hidrofor, yangın pompası, kaçış merdiveni basınçlandırma fanı, kapalı otopark jet fanları, ortak alan aydınlatması ve güvenlik sistemleri toplandığında orta ölçekli bir sitede 100-250 kVA aralığı çıkar. Daire içleri de beslenecekse kademe belirgin şekilde büyür. En doğru yol, yük listesini yönetimle birlikte çıkarmaktır.
Kapalı otopark fanları jeneratörden beslenmek zorunda mı?
Yangın mevzuatı, duman tahliyesinde kullanılan fanların ve basınçlandırma fanlarının besleme kablolarının yangına en az 60 dakika dayanıklı olmasını ve jeneratörden beslenecek şekilde tesis edilmesini ister. Kapalı otoparkı ve basınçlandırma sistemi olan sitelerde bu fanlar bu nedenle acil yük listesine girer ve jeneratör kademesini doğrudan etkiler. Jeneratör seçilmeden önce yangın projesi okunmalıdır.
Havaalanına yakın bir tesiste egzoz bacası için kısıt var mı?
Havaalanı çevresinde yapı ve baca yüksekliğiyle ilgili kısıtlar bulunabilir. Egzoz bacasının yükseltilmesi gerekiyorsa bu kısıtların ilgili idareye sorulması, proje aşamasında atlanmaması gereken bir adımdır. Teknik tarafta ise değişen bir şey yok: egzoz hattının çapı motor çıkış çapından küçük olamaz, geri basınç motor üreticisinin sınırını aşamaz ve hattın ağırlığı motor egzoz çıkışına bindirilemez.
Küçük sanayi sitesindeki bir dükkan için jeneratör mantıklı mı?
Kesintinin işinizi ne kadar durdurduğuna bağlı. Bir oto elektrikçi veya mobilyacı için birkaç saatlik kesinti genellikle telafi edilebilir; ancak boya kabini, fırın, kompresöre bağlı pnömatik hat veya bekleyen iş parçası varsa durum değişir. Bu ölçekte 10-50 kVA aralığı yaygındır. Sürekli değil arada bir gereken bir ihtiyaçsa kiralama daha ekonomik olabilir.
Etimesgut'a servis veriyor musunuz?
Evet. Tesisimiz Yenimahalle Serhat Mahallesi 1394. Sokak No:54'tedir; Etimesgut komşu ilçedir ve müdahale süresi kısadır. Satış, kiralama, montaj, periyodik bakım, arıza servisi ve yedek parça hizmetlerinin tamamını Etimesgut'ta veriyoruz.
İlginizi çekebilir
Yenimahalle Jeneratör: Satış, Kiralama ve Servis
Yenimahalle hem iki organize sanayi bölgesini hem Ankara'nın en büyük toplu konut alanlarını barındırır. Bu yazı, ilçedeki farklı dokuların jeneratör ihtiyacını anlatıyor.
Devamını okuyun
Sincan Jeneratör: OSB, Depo ve Soğuk Hava Tesisi
Sincan'daki organize sanayi tesisleri, lojistik depolar ve soğuk hava depoları için jeneratör seçimi: kompresör kalkışı, kademeli devreye alma ve yangın pompası yükü.
Devamını okuyun
Apartman Jeneratörü: Kaç kVA Gerekir, Zorunlu mu?
Apartmanda jeneratör gücünü daire sayısı değil, acil yük mü tam besleme mi seçildiği ve asansörün kalkış akımı belirler. Mevzuat ve hesap bir arada.
Devamını okuyun