Not: Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki veya sigortacılık tavsiyesi değildir. Teminat kapsamı, istisnalar, muafiyetler ve hasar süreçleri poliçenin özel ve genel şartlarına göre değişir. Kendi durumunuz için sigorta şirketinize veya acentenize danışın.
Jeneratör, bir tesiste bulunan en değerli tekil makinelerden biridir. Aynı zamanda hasara açık bir makinedir: içinde yakıt vardır, yüksek sıcaklıkta çalışır, elektrik üretir, çoğu zaman bina dışında veya kolay erişilebilir bir noktada durur ve bazen hiç kimsenin olmadığı bir şantiyede haftalarca yalnız kalır.
Bu yazı, jeneratörle ilgili risklerin genel olarak hangi başlıklara girdiğini ve hasar anında hangi soruların sorulacağını anlatıyor. Amacı, sigorta şirketinizle yapacağınız görüşmeye hazırlıklı gitmenizi sağlamaktır.
Riskleri Önce Ayırmak Gerekir
Jeneratörle ilgili riskler tek tip değildir. Hangi teminatın konuşulacağı, hangi riskten bahsettiğinize bağlıdır.
| Risk başlığı | Örnek olay | Genel olarak hangi başlıkta değerlendirilir |
|---|---|---|
| Makinenin iç hasarı | Motor sarması, alternatör sargı hasarı, regülatör arızası | Makine kırılması niteliğindeki teminatlar |
| Yangın ve patlama | Yakıt kaynaklı yangın, elektriksel yangın | Yangın ve buna bağlı teminatlar |
| Hırsızlık | Setin veya akü, kablo, elektronik kart gibi parçalarının çalınması | Hırsızlık teminatı / ek teminatlar |
| Doğal afet | Sel, fırtına, yıldırım, deprem | Poliçeye göre ek teminat konusu |
| Taşıma hasarı | Vinçten düşme, taşıma sırasında devrilme | Taşıma aşamasına ilişkin ayrı değerlendirme |
| Üçüncü kişilere verilen zarar | Jeneratör kaynaklı yangının komşuya sıçraması | Sorumluluk niteliğindeki teminatlar |
| Kesintiden doğan kayıp | Jeneratör çalışmadığı için üretimin durması | Ayrı ve özel bir değerlendirme konusu |
Bu ayrım önemlidir, çünkü hasar anında yaşanan en yaygın hayal kırıklığı “sigortalıydı ama bu kapsamda değilmiş” cümlesidir. Poliçeyi yaptırırken hangi risklerin içeride, hangilerinin dışarıda olduğunu yazılı olarak öğrenmek, sonradan yapılacak her tartışmadan kolaydır.
Makine Kırılması Niteliğindeki Teminatlar
Bu başlık, makinenin kendi fiziksel hasarını hedefler. Genel yaklaşım, ani ve beklenmedik olaylardan kaynaklanan hasarların değerlendirmeye alınmasıdır.
Tipik olarak kapsam dışında tutulan durumlar ise şunlardır:
- Normal aşınma ve yıpranma.
- Bakım eksikliğinden kaynaklanan hasarlar.
- Sarf malzemesi değişimi (yağ, filtre, kayış, akü gibi).
- Kullanım kılavuzuna aykırı kullanım.
- Üretici garantisi kapsamındaki durumlar.
Buradaki en kritik nokta bakım kaydıdır. Periyodik bakımı yapılmamış bir sette oluşan hasarda, hasarın bakım eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı sorgulanır. Düzenli tutulan bakım kayıtları, kullanılan parçaların faturaları ve yük testi raporları bu noktada elinizi güçlendirir. Kayıt tutmanın sigorta tarafındaki değeri genelde hafife alınır; oysa hasar dosyasında en çok işe yarayan belge budur. Kapsamın sözleşmeye nasıl yazılacağını jeneratör bakım sözleşmesi yazımızda ele aldık.
Yangın ve Hırsızlık
Yangın. Jeneratör odası, yakıt, sıcak egzoz yüzeyi ve elektrik bağlantılarının bir arada bulunduğu bir hacimdir. Bu yüzden mevzuat da bu hacme özel şartlar getirir: odanın duvar, taban ve tavanının belirli bir süre yangına dayanması, yakıt deposunun miktarına göre belirlenen yerlerde bulunması ve depo hacminde havuzlama yapılması gibi. Sigorta tarafında bu şartlara uyulmuş olması, hasar değerlendirmesinde sorulacak sorular arasındadır. Yangın algılama ve söndürme sisteminin varlığı da poliçe görüşmesinde gündeme gelen bir başlıktır.
Hırsızlık. Özellikle şantiye ve açık alan kurulumlarında gerçek bir risktir. Çalınan yalnızca setin kendisi olmayabilir; akü, bakır kablo, elektronik kontrol kartı ve yakıt da hedef olur. Poliçelerde hırsızlık teminatının koşulları genellikle fiziksel korumaya bağlanır: çevre çiti, kilitli kabin, aydınlatma, kamera veya bekçi gibi. Bu koşulların ne olduğu ve sizin kurulumunuzun bunları sağlayıp sağlamadığı, poliçe düzenlenmeden önce netleştirilmelidir.
Kiralık Jeneratörde Sorumluluk
Kiralamada sorumluluk paylaşımı, hasar anında en çok tartışılan konudur. Genel sektör uygulaması şu ayrıma dayanır:
| Durum | Yaygın uygulama |
|---|---|
| Kullanıcı hatası dışındaki arızalar | Kiralayan firmaya aittir; yerinde servis veya ikame set verilir |
| Kullanıcı kaynaklı hasar | Kiracıya aittir |
| Periyodik bakım | Kira süresince kiralayan firmadadır |
| Yakıt | Genellikle kiracıya aittir; ikmal paketi ayrıca kurulabilir |
| Hırsızlık ve doğal afet | Sözleşmede ayrıca düzenlenmelidir |
| Sigorta ve muafiyet | Kimin yaptıracağı ve muafiyetin kime ait olacağı sözleşmede yazılmalıdır |
Burada belirleyici olan sözleşmedir. “Kullanıcı hatası” ifadesi tek başına yeterli değildir; hangi durumların kullanıcı hatası sayılacağı örneklenmelidir. Yakıta su karışması, aşırı yükleme, yetkisiz müdahale, uygun olmayan zemine yerleştirme gibi durumların nasıl değerlendirileceği önceden yazılmazsa, hasar anında iki taraf da kendi yorumunu savunur.
Kiralama sözleşmesinde bulunması gereken maddeleri jeneratör kiralama sözleşmesi yazımızda madde madde ele aldık. Kiralama hizmetimizin kapsamı ve sorumluluk paylaşımı için jeneratör kiralama sayfamıza bakabilirsiniz.
Nakliye ve Montaj Aşaması
Sabit kurulum poliçeleri genellikle makinenin bulunduğu adres için düzenlenir. Makine yola çıktığında veya vinçle kaldırıldığında durum değişir.
Nakliye öncesinde netleştirilmesi gereken sorular:
- Taşıma sırasındaki riski kim taşıyor: satıcı mı, alıcı mı, taşıyan firma mı?
- Vinçle kaldırma ve indirme aşaması hangi kapsamda?
- Makine hangi değer üzerinden beyan ediliyor?
- Yükleme ve bağlama işini kim yapıyor, yanlış bağlamadan doğan hasar kimde?
- Teslim anı ne zaman kabul ediliyor — araçtan indiğinde mi, yerine konduğunda mı, devreye alındığında mı?
Bu soruların cevabı, taşıma öncesinde yazılı hâle getirilmelidir. Nakliye ve vinç planlamasının teknik tarafını jeneratör nakliyesi ve vinçle yerleştirme yazımızda anlattık.
Hasar Anında Genel İşleyiş
Aşağıdaki sıralama genel bir çerçevedir; poliçenizdeki süreler ve istenen belgeler farklı olabilir.
- Can güvenliği önce. Yangın, patlama veya elektrik riski varsa alan boşaltılır, yetkili birimlere haber verilir.
- Durum korunur. Eksper incelemesi tamamlanmadan onarıma başlanmaması genel bir beklentidir. Hasarlı parçalar atılmaz.
- Kayıt alınır. Fotoğraf ve video; kontrol panelindeki alarm ve kayıtların ekran görüntüsü; olay anındaki tanıkların notu.
- İhbar yapılır. Sigorta şirketine gecikmeden bildirim yapılır. İhbar süresi poliçede yazılıdır.
- Belgeler hazırlanır. Poliçe, fatura veya makine sahipliğini gösteren belge, bakım kayıtları, varsa itfaiye veya kolluk tutanağı, servis raporu.
- Eksper incelemesi. Makinenin durumu ve hasarın sebebi incelenir.
- Onarım veya değişim kararı. Ekonomik onarım sınırının aşılıp aşılmadığı değerlendirilir.
Bu süreçte teknik tarafta size düşen, hasarın sebebini doğru biçimde belgeleyebilmektir. Servis raporunun hasarın nasıl oluştuğunu net biçimde anlatması, dosyanın ilerlemesini kolaylaştırır.
Poliçe Öncesi Sorulacak Sorular
Sigorta şirketinizle görüşmeye giderken elinizde şu bilgilerin olması işi hızlandırır:
- Setin markası, modeli, gücü, üretim yılı ve seri numarası.
- Kabinli mi açık tip mi, sabit mi mobil mi.
- Kurulum yeri: bina içi oda, bina dışı, çatı, şantiye.
- Yakıt deposunun hacmi ve nerede bulunduğu.
- Sette bulunan ilave ekipman: otomatik transfer panosu, senkron pano, ilave yakıt tankı, uzaktan izleme.
- Periyodik bakım sözleşmesi var mı, bakım kayıtları tutuluyor mu.
- Yangın algılama ve söndürme sistemi, hırsızlığa karşı fiziksel önlemler.
- Makinenin güncel değeri ve bu değerin nasıl belirlendiği.
Sorulacak sorular ise şunlar olabilir: Hangi riskler kapsamda, hangileri değil? Muafiyet tutarı nedir? Eksik sigorta durumunda ödeme nasıl hesaplanır? Bakım eksikliği nasıl değerlendirilir? Makinenin adresi değişirse ne olur? İkinci el alınan bir makinede değer nasıl belirlenir?
İkinci el makine alım satımında ekspertiz ve belgelendirme süreci için 2. el jeneratör alım satım sayfamıza bakabilirsiniz.
Son Söz
Sigorta, bakımın yerine geçmez. Tersine, sigortanın işlevini görebilmesi düzenli bakıma ve kayda bağlıdır. Bakım kaydı tutulan, yük testi raporu olan, montajı mevzuata uygun yapılmış bir jeneratör hem daha az hasar üretir hem de hasar hâlinde çok daha güçlü bir dosya oluşturur.
Makinenizin bakım ve kayıt düzenini kurmak için 0 (312) 385 80 09 numarasından bize ulaşabilirsiniz. Poliçe kapsamı ve hasar süreci için ise sigorta şirketinize veya acentenize danışmanız gerekir.
Sık sorulan sorular
Jeneratör hangi poliçe kapsamına girer?
Tek bir cevap yoktur; jeneratörün nerede durduğuna ve nasıl kullanıldığına göre değişir. Bina içine sabit kurulmuş bir set, işyeri veya konut poliçesinin kapsamına dâhil edilebilir. Makinenin kendi iç arızalarına karşı korunması isteniyorsa makine kırılması teminatı gündeme gelir. Sahada gezen veya şantiyede çalışan setler için farklı ürünler değerlendirilir. Hangi ürünün sizin durumunuza uyduğunu sigorta şirketiniz veya acenteniz belirler; bu yazı genel bilgi amaçlıdır.
Makine kırılması teminatı arızayı karşılar mı?
Makine kırılması teminatı genel olarak ani ve beklenmedik dış veya iç etkilerle oluşan fiziksel hasarları hedefler. Buna karşılık normal aşınma, yıpranma, bakım eksikliğinden kaynaklanan hasarlar ve rutin sarf malzemesi değişimi tipik olarak kapsam dışıdır. Yani periyodik bakımı yapılmamış bir sette oluşan hasarın sigortadan karşılanmama ihtimali yüksektir. Kapsamın tam sınırlarını poliçenizin özel ve genel şartları belirler.
Kiralık jeneratörde hasar kimin sorumluluğunda?
Bunu kiralama sözleşmesi belirler. Genel uygulama, kullanıcı hatası dışındaki arızaların kiralayan firmaya, kullanıcı kaynaklı hasarların ise kiracıya ait olmasıdır. Ancak nelerin kullanıcı hatası sayılacağı, hırsızlık ve doğal afet riskinin kimde olduğu, sigortanın kim tarafından yaptırılacağı ve muafiyet tutarının kime ait olacağı sözleşmede yazılı olmalıdır. Yazılı olmayan her madde, hasar anında tartışma konusu olur.
Nakliye sırasında oluşan hasar kapsamda mı?
Sabit kurulum poliçeleri genellikle makinenin bulunduğu adres için düzenlenir; taşıma sırasındaki riskler ayrı bir değerlendirme konusudur. Vinçle kaldırma, yükleme, taşıma ve indirme aşamalarında oluşabilecek hasarlar için kimin hangi teminatı taşıdığı, nakliye öncesinde yazılı olarak netleştirilmelidir. Bunu taşımayı yapan firma, sigorta şirketi ve makine sahibi birlikte belirler.
Hasar olduğunda ilk ne yapılmalı?
Genel işleyiş şöyledir: önce can güvenliği sağlanır ve gerekiyorsa itfaiye, polis gibi yetkili birimlere haber verilir. Hasarlı makineye müdahale edilmeden durum fotoğraflanır ve kayda alınır. Ardından sigorta şirketine gecikmeden ihbar yapılır. Eksper incelemesi tamamlanmadan onarıma başlanmaması genel bir beklentidir. İhbar süresi ve istenecek belgeler poliçeden poliçeye değiştiği için, adımları sigorta şirketinizden teyit etmeniz gerekir.
Jeneratörün değeri poliçede nasıl belirtilir?
Makinenin poliçede hangi değer üzerinden yer aldığı, hasar sonrası ödemeyi doğrudan etkiler. Eksik beyan edilen bir değer, hasar anında ödemenin oransal olarak düşmesine yol açabilir. Bu yüzden sette yapılan ilaveler — kabin, otomatik transfer panosu, ilave yakıt tankı, senkron pano — poliçe kapsamına dâhil edilecekse ayrıca belirtilmelidir. Değerleme yöntemini ve güncelleme gerekip gerekmediğini sigorta şirketinize sorun.
İlginizi çekebilir
Jeneratör Kiralama Sözleşmesinde Neler Olmalı?
Kiralama sözleşmesi, işler yolunda gittiğinde okunmayan ama bir aksaklıkta tek başvurulan belgedir. Hangi maddelerin yazılı olması gerektiğini bilmek, sürprizleri önler.
Devamını okuyun
Ankara Jeneratör Kiralama
Ankara ve ilçelerinde günlük, haftalık ve aylık jeneratör kiralama. 10-2000 kVA arası mobil ve sessiz kabinli setler, nakliye ve devreye alma dahil teslim edilir.
Devamını okuyun
Jeneratör Bakım Sözleşmesi: Kapsam ve Periyotlar
Bakım sözleşmesi, jeneratörün kesinti anında çalışacağının tek yazılı güvencesidir. Kapsam, periyot, müdahale süresi ve sorumluluk sınırları nasıl belirlenir.
Devamını okuyun