Keçiören, Ankara’nın en kalabalık ilçelerinden biridir ve nüfusunun neredeyse tamamı konutta yaşar. Etlik, Kalaba, Aşağı Eğlence, Subayevleri, Gümüşdere, Ayvalı ve Bağlum hattı boyunca uzanan doku, çoğunlukla beş ile on kat arası apartmanlardan oluşur; son yıllarda kentsel dönüşümle bunların arasına daha yüksek yeni bloklar ekleniyor.
Bu doku, jeneratör tarafında üç şeyi belirler: kademe küçüktür, karar ortak alınır, erişim zordur. Üçünü sırayla ele alalım.
Kademeyi Belirleyen Şey Daire Sayısı Değil, Asansör
Apartman jeneratörü konuşulduğunda ilk sorulan soru “kaç daireyiz” olur. Oysa asansörlü bir binada acil yük jeneratörünün gücünü çoğu zaman dairelerin toplamı değil, asansörün kalkış akımı belirler.
Asansör ve dalgıç motorlar için sahada kullanılan pratik kural şudur: motor gücü (HP) × 3 ≈ kVA. 7,5 kW’lık, yani yaklaşık 10 HP’lik bir asansör motoru için tek başına 30 kVA civarı gerekir. Bu yüzden “on daireli bina, sadece asansör ve merdiven aydınlatması yeter” senaryosunda bile 30 kVA’nın altına nadiren inilir.
Aşağıdaki tablo, jeneratörün neyi besleyeceğine göre değişen kademeleri gösteriyor.
| Bina ölçüsü | Yalnızca acil yük (asansör, aydınlatma, hidrofor) | Tam besleme (daire içleri dahil) |
|---|---|---|
| 5-6 daire, asansörsüz | 20 kVA | 20 kVA |
| 8-10 daire, tek asansörlü | 30 kVA | 30 kVA |
| 10-12 daire | 30 kVA | 40 kVA |
| 12-15 daire | 30 - 40 kVA | 50 kVA |
| ≈18 daire | 40 kVA | 60 kVA |
| 24-25 daire | 40 - 50 kVA | 80 kVA |
| ≈30 daire (veya iki bloklu küçük site) | 50 - 60 kVA | 100 kVA |
| ≈45 daire | 60 - 80 kVA | 150 kVA |
| ≈60 daire | 80 - 100 kVA | 200 kVA |
Tablo yönlendirme içindir; kesin kademe yük listesiyle bulunur. Tam besleme sütunu kabaca daire başına 3 kVA’nın biraz üzerinde bir pay kabulüne dayanır ve muhafazakârdır: daire sayısı arttıkça eşzamanlılık düştüğü için gerçekte biraz daha fazla daire beslenebilir.
Birden fazla asansör varsa
Keçiören’in yeni bloklarında iki veya üç asansör yaygınlaşıyor. Burada kritik ayrıntı şudur: şebeke kesilip jeneratör devreye girdiğinde bütün asansörler, hidrofor ve ortak alan aydınlatması aynı anda demeraj akımıyla devreye girerse, jeneratör tek adımda çok ağır bir yük üstlenir. Buna blok yüklenme denir ve seti gereksiz yere büyütür.
İki çözüm vardır. Birincisi yükleri zaman gecikmeli, kademeli devreye almak. İkincisi yalnızca bir asansörü jeneratöre almak; mevzuat da acil durum asansörünü tek asansör üzerinden tanımlar. İkisi birlikte uygulandığında aynı bina, belirgin şekilde daha küçük bir setle yetinir.
Ne Beslenecek: Acil Yük mü, Tam Besleme mi?
Bu, apartman yönetiminin vereceği en belirleyici karardır ve maliyetin büyük bölümünü doğurur.
| Ölçüt | Yalnızca acil yük | Tam besleme |
|---|---|---|
| Kademe | Küçük | Belirgin şekilde büyük |
| Oda ve yer ihtiyacı | Küçük set, kolay yerleşim | Büyük set, oda ve menfez kesiti büyür |
| Yakıt tüketimi | Düşük | Yüksek |
| Pano işçiliği | Acil yük panosu ayrılır | Ana pano üzerinden geçiş |
| Kesintide yaşananlar | Asansör, merdiven, su çalışır; daireler karanlık | Hayat normal akar |
| Uygun olduğu yer | Kesintinin kısa ve seyrek olduğu binalar | Kesintinin uzun sürdüğü ya da yaşlı/hasta sakini olan binalar |
Keçiören’deki yapı stoğunda en sık tercih edilen, acil yük kurgusudur: kat tabloları ikiye ayrılır ve jeneratör yalnızca acil yük panosunu besler.
Mevzuatın Apartmana Bakan Tarafı
Jeneratör için “şu binaya konulacaktır” diyen doğrudan bir hüküm yoktur; zorunluluk süre şartlarından doğar. Konut binalarını ilgilendiren maddeler:
- Yüksek bina tanımı: Bina yüksekliği 21,50 m’den veya 7 kattan fazla, yapı yüksekliği 30,50 m’den veya 10 kattan fazla olan binalar yüksek bina sayılır. Kentsel dönüşümle gelen yeni bloklar bu tanıma girer.
- Acil durum asansörü: Yapı yüksekliği 51,50 m’yi aşan yapılarda en az bir asansörün acil durum asansörü olması ve enerji kesilmesi hâlinde otomatik devreye girip 60 dakika çalışmasını sağlayacak bir acil durum jeneratörüne bağlı bulunması şarttır.
- Acil durum aydınlatması: Normal aydınlatma kesildiğinde en az 60 dakika, kullanıcı yükü 200’den fazlaysa en az 120 dakika sağlanmalıdır.
- Basınçlandırma ve duman tahliye fanları jeneratörden beslenecek şekilde tesis edilir.
Jeneratör Odası: Bodrumda En Sık Karşılaşılanlar
Keçiören’deki binaların çoğu jeneratör düşünülmeden inşa edilmiştir. Sonradan kurulumda sahada sık karşılaştığımız engeller:
- Yangın dayanımı. Jeneratörün kurulacağı odanın duvarları, tabanı ve tavanı en az 120 dakika yangına dayanabilmelidir.
- Üst kat ıslak hacim yasağı. Jeneratör odasının üst kat mahallerinde ıslak hacim düzenlenemez; seçilen bodrum köşesinin üstünde mutfak veya banyo olmamalıdır.
- Havalandırma. Hava girişi ile egzoz çıkışı arasında en az 5 m mesafe bırakılır. Giriş alçakta, atış yüksekte olmalı ve ikisi aynı duvara konmamalıdır. Menfez kesiti radyatör alanından küçük olmamalıdır.
- Yakıt miktarı. Bodrumda varil içinde 1000 litreye kadar, sızıntısız sac kaplarda 3000 litreye kadar depolama yapılabilir; ayrıca tank kapasitesinin en az üçte birini alacak havuzlama şarttır.
- Zemin ve titreşim. Zemin sıvı geçirmez olmalı, set titreşim takozu üzerine oturmalıdır. Konut bloğunda titreşim şikâyeti, ses şikâyetinden daha sık gelir.
- Kaçış kapısı. Odada acil durum kaçış kapısı olmalı, kaçış güzergâhında kablo tavası veya yakıt borusu gibi engel bulunmamalıdır.
Ayrıntılar jeneratör odası nasıl olmalı yazısında.
Erişim: Eğimli ve Dar Sokakların Getirdiği Kısıt
Keçiören’in topoğrafyası, montajın planlanmasını doğrudan etkiler. Sokaklar dar ve eğimli, binalar birbirine yakın, bodrum girişleri çoğu zaman küçük.
Kabinli bir setin tipik ölçü ve ağırlıkları şöyledir:
| Kademe | Kabinli uzunluk (yaklaşık) | Kabinli ağırlık (yaklaşık) |
|---|---|---|
| 30 kVA | 2,1 - 2,3 m | 880 - 960 kg |
| 50 kVA | 2,1 - 2,3 m | 960 - 1.050 kg |
| 80 kVA | 2,6 - 3,1 m | 1.170 - 1.380 kg |
| 100 kVA | 2,6 - 3,1 m | 1.360 - 1.540 kg |
| 150 kVA | 3,0 - 3,4 m | 1.780 - 1.860 kg |
Bu ölçüler üretici kataloglarından alınmış aralıklardır ve markaya göre değişir. Setin bodrum kapısından geçip geçmediği kesinlikle sahada ölçülmelidir. Geçmiyorsa iki yol vardır: açık tip set alıp yerinde akustik oda yapmak, ya da jeneratörü bina dışında uygun bir köşeye kabinli olarak yerleştirmek. Karar, jeneratör güç ve yer tespiti keşfinde verilir.
Yönetim Süreci ve Bakım
Apartman ve sitelerde jeneratör kararı kat malikleri kurulunda alınır: yer, kapsam, kademe ve işletme gideri paylaşımı birlikte belirlenir. Sürecin adım adım anlatımı apartman jeneratörü yazısındadır.
Kurulumdan sonraki asıl iş bakımdır. Apartman jeneratörü yılın neredeyse tamamını bekleyerek geçirir; değeri çalıştığı saatle değil, çalışması gerektiğinde çalışmasıyla ölçülür. Yönetimler için önerdiğimiz asgari takvim:
- Aylık: yük altında en az 30 dakika test çalıştırma; yağ, antifriz ve yakıt seviyesi kontrolü.
- Üç ayda bir: akü gerilimi ve klemens kontrolü; şarj gerilimi 13,5-14,5 V bandında olmalıdır.
- Altı ayda bir: motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi ve su separatörü değişimi.
- Yılda bir: hava filtresi, kayış, hortum ve radyatör kontrolü; alternatör izolasyon direnci ve topraklama ölçümü; kayıtlı yük testi.
Bu takvimin yazılı hale getirilmesi ve ziyaretlerin kayda geçmesi için jeneratör bakım sözleşmesi kurulabilir; tek seferlik bakım da yapıyoruz.
Keçiören’de Verdiğimiz Hizmetler
Satış, kiralama, 2. el alım satım, güç ve yer tespiti, montaj, periyodik bakım, arıza servisi ve yedek parça. Tesisimiz Yenimahalle Serhat Mahallesi 1394. Sokak No:54’tedir.
Binanızın daire sayısını, asansör gücünü ve bodrumda ayırabileceğiniz alanı söyleyin; kademeyi ve yerleşimi birlikte netleştirelim. 0 (312) 385 80 09 · 0 (532) 311 70 91
Sık sorulan sorular
Keçiören'de bir apartman için kaç kVA jeneratör gerekir?
İki şeye bağlı: daire sayısı ve neyin besleneceği. Yalnızca asansör, merdiven aydınlatması ve hidrofor beslenecekse tek asansörlü bir binada 30 kVA civarı çıkar; çünkü 7,5 kW'lık bir asansör motoru tek başına yaklaşık 30 kVA ister. Daire içleri de beslenecekse 10-12 daire için yaklaşık 40 kVA, 18 daire için 60 kVA, 24-25 daire için 80 kVA, 30 daire için 100 kVA kademesi konuşulur. Kesin değer yük listesiyle bulunur.
Sadece asansörü jeneratöre almak mümkün mü?
Mümkün ve yaygın bir çözümdür. Kat tabloları ikiye ayrılır; jeneratör yalnızca acil yük panosunu besler. Bu kurgu kademeyi küçültür, yakıt tüketimini düşürür ve oda ihtiyacını azaltır. Ancak asansörün kalkış akımı yine de alt sınırı belirler: birden fazla asansör varsa hepsinin aynı anda devreye girmesi engellenmeli, zaman gecikmeli kademeli devreye alma kurulmalıdır.
Dar ve eğimli sokağa jeneratör nasıl getiriliyor?
Montaj öncesi keşifte üç ölçü alınır: kamyonun ve gerekirse vincin sokağa girip dönebilmesi, bina giriş ile bodrum kapısının net geçiş ölçüsü, setin ölçüsü ve ağırlığı. Kabinli bir 50 kVA set yaklaşık bir ton, 100 kVA set 1,4-1,5 ton gelir. Kapıdan geçmiyorsa açık tip set alınıp yerinde akustik oda yapılması veya yerleşim planının değiştirilmesi değerlendirilir. Bu ölçüler katalogdan değil sahadan alınır.
Jeneratör kararını kim veriyor, nasıl bir süreç işliyor?
Apartman ve sitelerde karar kat malikleri kurulunda alınır; yer, kapsam, marka-kademe ve işletme gideri paylaşımı birlikte belirlenir. Teknik tarafta önce keşif yapılır: mevcut pano, giriş şalteri, kablo kesiti, uygun oda yeri, havalandırma ve egzoz güzergâhı yerinde görülür. Ardından yük listesi ve kademe yazılı hale gelir, teklif bunun üzerine çıkar.
Komşular jeneratörün sesinden şikâyet eder mi?
Yoğun konut dokusunda bu gerçek bir risktir. Denetlenen şey jeneratörün etiketindeki değer değil, komşu konutun cephesinde oluşan gürültü düzeyidir. Bu yüzden kabinli set, egzoz susturucusu, menfezlerde akustik panjur ve titreşim takozu birlikte planlanır. Ayrıca aylık test çalıştırmasının saati önemlidir; testleri gündüze almak en sık şikâyet sebebini ortadan kaldırır.
Jeneratörü hiç kullanmazsak bakım gerekir mi?
Evet, en çok o zaman gerekir. Çalıştırılmayan makinede akü boşalır, yakıt bozulup dibinde su toplar, keçeler kurur, alternatör sargısı nem çeker. Kesinti anında devreye girmeyen jeneratörlerin büyük kısmı arızalı değil bakımsız makinelerdir. Ayda en az bir kez, yükün yüzde 30'unun üstünde test çalıştırması yapılmalıdır.
İlginizi çekebilir
Çankaya Jeneratör: Sessiz Kabin ve Gürültü Kuralı
Çankaya'da jeneratörün en zor tarafı güç değil gürültü ve yerleşimdir. Sessiz kabin, egzoz susturucusu, akustik panjur ve yüksek bina mevzuatı bir arada ele alınıyor.
Devamını okuyun
Apartman Jeneratörü: Kaç kVA Gerekir, Zorunlu mu?
Apartmanda jeneratör gücünü daire sayısı değil, acil yük mü tam besleme mi seçildiği ve asansörün kalkış akımı belirler. Mevzuat ve hesap bir arada.
Devamını okuyun
Jeneratör Bakım Sözleşmesi: Kapsam ve Periyotlar
Bakım sözleşmesi, jeneratörün kesinti anında çalışacağının tek yazılı güvencesidir. Kapsam, periyot, müdahale süresi ve sorumluluk sınırları nasıl belirlenir.
Devamını okuyun