Türkiye’de satılan dizel jeneratör gruplarının büyük bölümü Perkins motorludur. Dört büyük Türk üreticinin yayımladığı datasheet’lere bakıldığında, 10 kVA’dan 2000 kVA’ya kadar neredeyse her kademede Perkins motor görülür. Bu yüzden “jeneratörüm arızalandı” diyen bir işletmenin motoru, marka ne olursa olsun büyük ihtimalle Perkins’tir.
Bu yazı, Perkins motorlu bir grubun sahibinin bilmesi gereken üç şeyi anlatıyor: etiketteki kodun ne söylediği, hangi kademede hangi motorun bulunduğu ve bakımın hangi noktalarında bu markaya özgü ayrıntılar olduğu.
Model Kodunu Okumak
Perkins motor kodu, rastgele bir seri numarası değildir; her parçası bilgi taşır. Örnek üzerinden gidelim: 1104C-44TAG2
| Bölüm | Anlamı |
|---|---|
| 11 | Motor serisi (1100 Serisi) |
| 04 | Silindir sayısı |
| C | Tasarım kuşağı |
| 44 | Yaklaşık silindir hacmi (4,4 litre) |
| T | Turboşarjlı |
| A | Ara soğutmalı (aftercooled) |
| G | Jeneratör uygulaması |
| 2 | Güç varyantı |
Aynı mantık diğer serilerde de geçerlidir:
- 403A-11G1 → 400 Serisi, 3 silindir, yaklaşık 1,1 litre, jeneratör uygulaması. Turbosuz.
- 1103A-33TG1 → 1100 Serisi, 3 silindir, 3,3 litre, turbolu.
- 1206A-E70TTAG2 → 1200 Serisi, 6 silindir, elektronik, 7,0 litre, çift turbo, ara soğutmalı.
- 2506A-E15TAG1 → 2500 Serisi, 6 silindir, elektronik, yaklaşık 15 litre.
- 4016-61TRG1 → 4000 Serisi, 16 silindir, yaklaşık 61 litre.
Hacim rakamının önündeki “E” harfi kritik bir bilgi taşır: motor elektronik kontrollüdür. Jeneratör gruplarında bu ayrım net bir sınır çizer: 1106 ve altındaki seriler mekanik yakıt sistemli, 1206’dan itibaren gelen seriler elektroniktir. Bu fark, bakımın ve arıza teşhisinin nasıl yapılacağını değiştirir.
Hangi kVA’da Hangi Motor Var
Aşağıdaki tablo, dört Türk üreticinin (Teksan, AKSA, Emsa, GenPower) yayımladığı model datasheet’lerinden derlenmiştir. “Tipik motor” sütunu, o kademede en yaygın kullanılan motoru gösterir; “diğer” sütunundaki motorlar da aynı kademede kullanılabilir.
| Kademe (kVA) | Yaklaşık kW | Tipik Perkins motoru | Seri | Aynı kademede görülen diğer motorlar |
|---|---|---|---|---|
| 10 | 8 | 403A-11G1 | 400 | — |
| 15 | 12 | 403A-15G1 | 400 | — |
| 20 | 16 | 404A-22G1 | 400 | — |
| 30 | 24 | 1103A-33G | 1100 | — |
| 40 | 32 | 1103A-33TG1 | 1100 | — |
| 50 | 40 | 1103A-33TG1 | 1100 | — |
| 60 | 48 | 1103A-33TG2 | 1100 | 1104A-44TG1 |
| 80 | 64 | 1104A-44TG2 | 1100 | — |
| 100 | 80 | 1104C-44TAG2 | 1100 | — |
| 150 | 120 | 1106A-70TG1 | 1100 | — |
| 200 | 160 | 1106A-70TAG3 | 1100 | — |
| 250 | 200 | 1206A-E70TTAG2 | 1200 | 1206A-E70TTAG3 |
| 300 | 240 | 1506A-E88TAG4 | 1500 | 1506A-E88TAG5, 1706A-E93TAG1 |
| 400 | 320 | 2206A-E13TAG2 | 2200 | 1706A-E93TAG2 |
| 500 | 400 | 2506A-E15TAG1 | 2500 | — |
| 650 | 520 | 2806A-E18TAG1A | 2800 | 2806A-E18TAG1, 2806A-E18TAG2 |
| 800 | 640 | 2806A-E18TTAG5 | 2800 | 2806A-E18TTAG4, 4006-23TAG2A |
| 1000 | 800 | 4008TAG1A | 4000 | — |
| 1250 | 1.000 | 4008-30TAG3 | 4000 | — |
| 1500 | 1.200 | 4012-46TWG3A | 4000 | — |
| 2000 | 1.600 | 4016-61TRG1 | 4000 | 4016TAG1A |
Tablodan çıkan pratik sonuçlar:
- Kademe adı ile gerçek güç aynı değildir. “100 kVA” diye anılan kademede gruplar 100 ile 112 kVA arasında değişir; “200 kVA” kademesinde 200-204 kVA görülür. Parça ve bakım konuşurken etiketteki gerçek değer esastır.
- Aynı motor birden çok kademede kullanılır. Örneğin 1103A-33TG1, hem 40 hem 50 kVA kademesinde karşımıza çıkar; aradaki fark alternatör ve ayardır. Bu, motor bakım kalemlerinin iki kademede de aynı olduğu anlamına gelir.
- Elektronik sınırı 250 kVA civarındadır. 200 kVA ve altındaki gruplarda mekanik, 250 kVA ve üstünde elektronik motor yaygındır. Bu sınır, servis yaklaşımını değiştiren en önemli çizgidir.
- kW dönüşümü sabittir. Özel sipariş dışında bütün alternatör üreticileri cos φ = 0,8 alternatör üretir; bu yüzden kW = kVA × 0,8 geçerlidir. Ayrıntı için kVA kW farkı yazısına bakabilirsiniz.
Mekanik ve Elektronik: Servisteki Fark
| Konu | Mekanik seriler (400, 1100) | Elektronik seriler (1200 ve üstü) |
|---|---|---|
| Enjektör işlemi | Söküm, test, püskürtme ayarı | Kalibrasyon bilgisinin kontrol ünitesine tanıtılması |
| Supap ayarı | Periyodik el işi | Periyodik el işi (aynı) |
| Arıza teşhisi | Belirti ve ölçümle | Kontrol ünitesinin verdiği arıza kodu ile |
| Yakıt hassasiyeti | Yüksek | Çok yüksek; yüksek basınçlı sistem |
| Devir kontrolü | Mekanik regülatör | Elektronik kontrol |
| Sahada müdahale | Çoğu işlem el aletiyle | Teşhis cihazı gerekebilir |
Elektronik serilerdeki en sık yanlış, mekanik alışkanlıkla hareket etmektir: enjektör değiştirilip kalibrasyon güncellenmediğinde motor düzensiz çalışır, duman yapar ve güç veremez. Arıza kodu okuma tarafı için jeneratör hata kodları yazısı başvuru listesi sunuyor.
Perkins Motorlarda Bakım Takvimi
| İşlem | Periyot (saat) | Periyot (süre) | Not |
|---|---|---|---|
| Seviye kontrolü ve göz taraması | — | Haftalık | Kullanıcı yapabilir |
| Yük altında test çalıştırma | — | Aylık, en az 30 dk | Yükün %30’u üzerinde |
| Akü gerilimi ve klemens | 250 | 3 ay | Şarj gerilimi 13,5-14,5 V |
| Motor yağı ve yağ filtresi | 250-500 | 6 ay | Üretici viskozite sınıfına göre |
| Yakıt filtresi ve su separatörü | 250-500 | 6 ay | Elektronik motorlarda kaçırılmamalı |
| Hava filtresi | 500 | 12 ay | Tozlu ortamda görsel kontrole bağlanır |
| Kayış gerginliği ve durumu | 500 | 12 ay | Çatlak, yağlanma, gevşeme |
| Radyatör dış temizliği | 500 | 12 ay | Hararetin en sık sebebi petek tıkanmasıdır |
| Hortum ve kelepçe | 500 | 12 ay | Sertleşme, çatlak, şişme |
| Alternatör izolasyon direnci | — | 12 ay | Nemli ortamda 6 ayda bir |
| Antifriz değişimi | 1.000-2.000 | 24 ay | Sınıf ve karışım oranı ölçülür |
| Supap ayarı | 1.000-2.000 | — | Üretici periyoduna göre |
| Enjektör kontrolü | 2.000 | — | Duman ve güç kaybında erkene alınır |
| Turbo ve su pompası | 2.000 | — | Boşluk ve kaçak kontrolü |
Saat ile süreden hangisi önce dolarsa o işlem uygulanır. Yedekte bekleyen makinelerde takvim süreyle, sürekli çalışan makinelerde saatle işler. Takvimin genel anlatımı jeneratör bakım sayfasında; yazılı kapsam için bakım sözleşmesi.
Yedekte bekleyen makinede en çok atlanan üç kalem
- Akü. Devreye girmeyen jeneratörlerin ilk sebebi akü ve şarj redresörüdür. Makine haftalarca hazır görünür, marşa basıldığında dönmez.
- Yakıtta su. Dizel uzun süre beklediğinde çöker ve depo dibinde su ile mikrobiyal tortu oluşur. Su separatörünün boşaltılması, enjektör hasarını önleyen en ucuz işlemdir.
- Düşük yükte çalıştırma. Nominal gücünün %30’unun altında sürekli çalıştırılan motorda yakıt tam yanmaz; silindirde ve egzozda kurum birikir. Test çalıştırmalarının yük altında yapılmasının sebebi budur.
Parça Temini: Motor Seri Numarası Olmadan Olmaz
Perkins’in orijinal yedek parça markası, kutu ve etiket üzerinde görünür ve her parçanın kendine ait bir parça numarası vardır. Ancak parçayı kutudan tanımak yerine motor seri numarası üzerinden çıkarmak doğru yöntemdir; çünkü aynı motor modelinin farklı üretim aralıklarında farklı parça numaraları olabilir.
Bize iletmeniz gereken bilgiler:
| Bilgi | Nereden okunur |
|---|---|
| Motor modeli (örn. 1104C-44TAG2) | Motor üzerindeki plaka |
| Motor seri numarası | Aynı plaka |
| Grup model kodu ve kademe | Kabin veya pano etiketi |
| Alternatör markası ve modeli | Alternatör etiketi |
| Kontrol paneli markası ve modeli | Pano ön yüzü |
Filtre seçiminde bir uyarı: yağ ve hava filtresinde orijinal ile muadil arasındaki fark çoğunlukla ömür ve tutma verimindedir. Yakıt filtresinde ise fark doğrudan motora yansır, özellikle elektronik serilerde. Yüksek basınçlı yakıt sistemleri, üreticinin belirlediği filtrasyon seviyesine göre tasarlanmıştır. Yedek parça tarafında bu ayrımı gözeterek çalışıyoruz.
Ankara’da Perkins Motorlu Gruplara Verdiğimiz Destek
Yetkili servis iddiasında bulunmuyoruz; Perkins motorlu jeneratör gruplarına bakım, onarım ve yedek parça desteği veriyoruz. Garanti kapsamındaki makinelerde önce üretici veya distribütörün garanti şartlarını kontrol etmenizi öneririz.
Tesisimiz Yenimahalle Serhat Mahallesi 1394. Sokak No:54’te, İvedik OSB’ye komşu konumdadır. Ankara ve ilçelerinde yerinde periyodik bakım, arıza onarımı, devreye alma ve montaj hizmeti veriyoruz. Onarım süresince tesisiniz enerjisiz kalmasın diye kiralık ikame set planlanabilir; makinenizi yenilemeyi düşünüyorsanız 2. el alım satım tarafında ekspertizli değerlendirme yapıyoruz.
Motor plakasındaki model ve seri numarasını iletin; bakım planını ve parça durumunu aynı gün netleştirelim. 0 (312) 385 80 09 · 0 (312) 354 02 03 · hafta içi 08:30-18:00
Sık sorulan sorular
Perkins model kodu nasıl okunur?
Kod parça parça anlam taşır. Örnek: 1104C-44TAG2. Buradaki 11 motor serisini, 04 silindir sayısını, C tasarım kuşağını, 44 yaklaşık 4,4 litrelik hacmi, T turboşarjı, A ara soğutmayı (aftercooled), G jeneratör uygulamasını, sondaki rakam ise güç varyantını gösterir. Aynı mantık diğer serilerde de geçerlidir: 2506A-E15TAG1 yaklaşık 15 litrelik, elektronik kontrollü, turbo ve ara soğutmalı bir jeneratör motorudur. Kodu okuyabilmek, hangi bakım kitapçığına bakılacağını ve hangi parçanın uyacağını doğrudan belirler.
Model kodundaki E harfi ne anlama geliyor?
Hacim rakamının önündeki E, motorun elektronik kontrollü olduğunu gösterir. Jeneratör gruplarında kullanılan Perkins motorlarında bu ayrım nettir: 1106 ve altındaki seriler mekanik yakıt sistemlidir, 1206A-E70TTAG2'den itibaren gelen seriler elektroniktir. Fark servise doğrudan yansır. Mekanik motorlarda enjektör ve supap ayarı periyodik bir el işidir; elektronik motorlarda arıza teşhisi kontrol ünitesinin verdiği kodla yapılır ve enjektör değişiminde kalibrasyon bilgisinin tanıtılması gerekir.
100 kVA jeneratörümde hangi motor var?
Piyasada 100 kVA olarak anılan kademede Türk üreticilerin büyük bölümü Perkins 1104C-44TAG2 motoru kullanır. Bu kademede gruplar 100 ile 112 kVA arasında değişir; yani kademe adı ile gerçek standby gücü aynı olmayabilir. Yazıdaki tabloda 10 kVA'dan 2000 kVA'ya kadar kademe-motor eşleşmesi verilmiştir. Ancak kesin bilgi için motor plakasını okumak gerekir, çünkü aynı kademede farklı motor kullanan modeller de vardır.
Orijinal Perkins filtresi nasıl anlaşılır?
Perkins'in orijinal yedek parça markası kutu ve etiket üzerinde görünür; ayrıca her parçanın kendine ait bir parça numarası vardır. Ancak en güvenilir yöntem kutuya bakmak değil, parçayı motor seri numarası üzerinden çıkarmaktır. Aynı motor modelinin farklı üretim aralıklarında farklı filtre numaraları olabilir. Bize motor plakasındaki model ve seri numarasını ilettiğinizde doğru numarayı çıkarıyoruz.
Perkins'in yetkili servisi misiniz?
Hayır, yetkili servis iddiasında bulunmuyoruz. Perkins motorlu jeneratör gruplarına bakım, onarım ve yedek parça desteği veriyoruz. Makineniz üretici veya distribütör garantisi kapsamındaysa önce garanti şartlarını kontrol etmenizi öneririz; garanti dışındaki makinelerde bakımı ve onarımı biz yürütebiliriz.
Elektronik Perkins motorlarda yakıt temizliği neden daha kritik?
Elektronik kontrollü serilerde yakıt çok yüksek basınçla ve çok dar toleranslı elemanlardan geçirilir. Bu elemanlar, mekanik pompalara göre partiküle ve suya belirgin şekilde daha hassastır. Depoda biriken su ve mikrobiyal tortu, filtreyi tıkamanın ötesinde doğrudan enjektör hasarına yol açabilir. Bu yüzden elektronik motorlu gruplarda su separatörünün düzenli boşaltılması ve yakıt filtresinin periyodunun kaçırılmaması, bakımın en önemli iki maddesidir.
İlginizi çekebilir
Cummins Jeneratör Servisi Ankara: Motor Bakımı
Cummins bir jeneratör markası olduğu kadar motor markasıdır. Bu yazı motor ailelerini, Cummins'e özgü bakım kalemlerini ve parça temininde dikkat edilecekleri anlatıyor.
Devamını okuyun
Emsa Jeneratör Servisi Ankara: Bakım ve Parça
Emsa gruplarının model kodu motoru ve alternatörü gösterir. Bu yazıda kod okuma, kademe-motor eşleşmesi, bakım kalemleri ve parçanın nereden geldiği anlatılıyor.
Devamını okuyun
Jeneratör Bakım Sözleşmesi: Kapsam ve Periyotlar
Bakım sözleşmesi, jeneratörün kesinti anında çalışacağının tek yazılı güvencesidir. Kapsam, periyot, müdahale süresi ve sorumluluk sınırları nasıl belirlenir.
Devamını okuyun